29. Taqi jaqina suma taqi kunatsa yatiñanakapataki, jani khitirusa jasq’arasisa arsusiñanakapataki, yatiyañanaka yänaka taypina irnaqañanakapataki

Gobierno taypina irnaqäwinaka tuqitsa suma qhananchäwinakampi yatiyäwinakawa wakicht’ataskarakini, ukhamata Estado taypitsa taqi markachirinakana mayt’äwinakapasa, kunatixa jupanakaru wakïski ukanaka yächasa, suma yäqataskarakiniwa. Taqi jaqisa jani khitiru jasq’arasisawa arsusiskani, arsusiña munirinakaru amukt’ayäwinakasa janiwa utjxaniti, ukhamata taqi jaqisa suma chiqapa uñjkaña yatiyäwinaksa mayt’asipxarakini. Ukhama pachparakiwa, yatiyäwinaka tuqita wakicht’äwinaka kunaymana yänaka taypita apnaqirinakasa taqi tuqi markanakana sarantayasiskarakini, ukhamata machaqa ukhama mayachäwinakasa amanawiwa uñstayasiskarakini, uka taypinakana kunaymana amuyt’äwinakasa jani kuna jasq’arasisa yatiyataskarakiniwa.
Uka taqi jaqina yatiyäwinaka katusa suma jani jasq’arasa arst’asïwinaka utjañapa layku jach’a amtäwi phuqaña phuqañatakixa Estado taypita:

(a) Gobierno taypita kunaymana luräwinaka tuqitsa suma yatxatayäwinakawa phuqasiskarakini, qullqi qullqi apnaqäwinaka tuqita yatxatayäwinaksa aliqata apasiskarakini, ukhamata suma qhana taqi kunasa apnaqasiskani, jamasata kuna apnaqäwinakasa ch’usa chhaqtayataniwa.
(ch) Jaqinakaru arst’äwinakapa amukt’ayiri juchanchasa wayxatañanakaru uñtata kamachinakasa chhaqtayatäxarakiniwa, arst’asiña munirinakaru jani chiqapata amukt’ayäwinakasa chhaqtayatäxarakinwa, niyasa uka arst’asïwinaka amtatanakaparjama jani chiqaparu uñjirinakaruwa kamachinaka taypita juchanchasirakini.
(h) Estado taypita yatiyäwinaka apnaqäwinakasa taqitaki suma qhana khuskhachataskarakiniwa.
(i) Estado taypita uka yatiyäwinaka jani chiqaparu apnaqañanakasa chhaqtayataniwa, yatiyäwinaka katuqañasa juk’a qullqitakikxarakiniwa, ukhamata computadora yänaka taypita taqi kuna yatiyäwinakasa urasaparu yatiyasiskarakini.
(k) Sapa jaqita ukata Perú marka pachana utjasirinaka tuqita yatxatäwinakasa Estado taypita kunaymana yatxatäwinakasa suma purapata uñanuqt’asa wakicht’äwinakawa sartayasiskarakini.
(l) Estado taypita kunaymana tuqita yatxatäwinaka utjañapataki, ukhamaraki kuntixa Estado taypinkiri mayachäwinaxa apnaqapki uka tuqinakata yatiyäwinaka utjañapatakisa kamachinakaxa mayachthapisxarakiniwa.
(ll) Taqi Partidos Políticos sutinchata mayachäwinakasa sapa chhijlläwinaka utjipansa khuskhata uka yatiyäwinaka yatiyiri mayachäwinaka taypinsa suma katuqt’atasipkarakaniwa, franjas electorales sutinchata wakichäwinakasa ukhamaraki. Uka kunaymana yänaka taypita yatiyänaka yatiyirinakaru ch’amancha laykuxa Estado taypita:
(m) Yatiyiri jilata kullakanakaru yatiyäwinaka arsüwipa layku janiwa kuna phiru arunakampi sutichaña utjxaniti.
(n) Yatiyäwinaka yatiyiri mayachäwinakasa chiqapa kankañampi irnaqañanakaruwa sartayasiskarakini, ukampinsa taqi jaqina yatiyäwinaka yatxatanakapataki markachirinakana maychäwinakawa utt’ayasiskarakini.
(ñ) Periodista yatiyirinakana chiqaparu jani khitina aru churata yatiyäwinaka apsuñanakapataki kamachinakawa yächasiskarakini, yatiyäwina apnaqiri empresa mayachäwinaka ch’amanchasiñanakapatakisa kamachinakaxa yächasiskarakiniwa.
(p) Sapa mayni jaqina ajanu wilapa wartiri, chuyma ustaykiri, unra willtiri yatiyäwinakaxa janiwa ch’amanchatäkiniti.